Tahuari (lapacho): kora z Amazonii, odwar i środki ostrożności

Kawałki kory tahuari i drewniana łyżka z korą na jasnym tle

Tahuari (lapacho): kora z Amazonii, odwar i środki ostrożności

Tahuari to drzewo z Amazonii, którego korę w Ameryce Południowej od dawna gotuje się na odwar. W sklepach i literaturze występuje też pod nazwami lapacho i pau d'arco, co bywa mylące, bo kryją się pod nimi różne gatunki.

W skrócie

Tahuari (Tabebuia serratifolia) to drzewo z Amazonii o bardzo twardym drewnie. Surowcem jest rozdrobniona kora, z której tradycyjnie gotuje się odwar. Większość badań dotyczy innego gatunku, czerwonego lapacho, i ma charakter laboratoryjny. Kora nie jest lekiem, a przy lekach przeciwzakrzepowych, w ciąży i podczas karmienia piersią nie należy jej stosować.

  • Gatunek: Tabebuia serratifolia (w nowszej botanice Handroanthus serratifolius)
  • Stosowana część: kora, w postaci odwaru
  • Dawkowanie z etykiety: 3-5 g kory na litr wody, gotować 20 minut, 3 szklanki dziennie
  • Nie dla dzieci, kobiet w ciąży i karmiących oraz osób przyjmujących leki przeciwzakrzepowe

Tahuari, lapacho i pau d'arco: co to za drzewo

Tahuari dorasta do około 30 metrów i jest cenione za bardzo twarde drewno. Rośnie w lasach deszczowych Ameryki Południowej, między innymi w Peru. Kwitnie na żółto, a kwiaty mają kształt dużych dzwonków. Nazwy lapacho i pau d'arco są zbiorcze i obejmują drzewa z rodzajów Tabebuia i Handroanthus.

To ważne przy czytaniu badań: najwięcej publikacji dotyczy czerwonego lapacho (Tabebuia impetiginosa), a nie tahuari. Kora w Herbavis pochodzi z Peru i jest w całości z Tabebuia serratifolia, dlatego pełną nazwę łacińską podajemy w składzie.

Żółty kwiat tahuari w kształcie dzwonka
Tahuari w pigułce
Cecha Informacja
Nazwa łacińska Tabebuia serratifolia (Handroanthus serratifolius)
Inne nazwy lapacho, pau d'arco
Wygląd drzewo do około 30 m, żółte kwiaty w kształcie dzwonków
Część rośliny kora
Surowiec w Herbavis kora rozdrobniona na kwadraciki, 100 g i 250 g, z Peru

Skąd pochodzi tahuari i jak wygląda?

Tahuari występuje w lasach deszczowych Ameryki Południowej, głównie w Peru, Kolumbii i Ekwadorze, najczęściej na terenach wyżynnych. Od setek lat miejscowa ludność wykorzystuje korę tego drzewa w tradycyjnej medycynie. Dokładne pochodzenie drzewa nie jest znane. Zakłada się, że roślina rozwinęła się naturalnie w tym regionie i przystosowała się do warunków lasu deszczowego.

To drzewo średniej wielkości lub duże, z gęstą koroną, która daje cień w lesie. Liście są duże, eliptyczne lub lancetowate, zwykle jasnozielone. Kora, z której robi się odwar, jest stosunkowo gruba, szara lub brązowa, często popękana, a wewnątrz miękka i słodkawa. Drzewo kwitnie obficie. Kwiaty w kształcie dzwonków, w zależności od gatunku białe, żółte lub fioletowe, zebrane są w kłosy lub grona. Pojedyncze drzewo wytwarza wiele nasion, które roznoszą ptaki i inne zwierzęta. Owoce są wydłużone i mają od kilkunastu do kilkudziesięciu centymetrów długości.

Jakie są gatunki drzew tahuari?

W Ameryce Południowej, głównie w Amazonii, rosną różne drzewa z rodzaju Tabebuia. Najczęściej spotyka się cztery z nich:

Najczęściej opisywane gatunki Tabebuia
Gatunek Charakterystyka
Tabebuia impetiginosa Znana też jako pau d'arco lub czerwone lapacho. Ma różowe lub fioletowe kwiaty. Najwięcej publikacji naukowych o lapacho dotyczy właśnie tego gatunku.
Tabebuia serratifolia To tahuari, nazywane też ipê. Ma jaskrawo żółte kwiaty i bardzo twarde drewno. Z tego gatunku pochodzi kora sprzedawana w Herbavis.
Tabebuia ochracea Występuje głównie w Brazylii, ma jasne kwiaty i znaczenie w lokalnej medycynie ludowej.
Tabebuia rosea Znana jako pink poui lub rosy trumpet tree. Rośnie w Ameryce Środkowej, w Kolumbii i Wenezueli i ma różowe lub różowolilowe kwiaty.

Jak przygotować odwar z kory tahuari

Poniższe wskazówki pochodzą z etykiety i opisu produktu Herbavis.

Odwar krok po kroku
  1. Odmierz 3-5 g suszonej kory.
  2. Zalej ją litrem zimnej wody i zagotuj.
  3. Gotuj na średnim ogniu przez 20 minut.
  4. Odcedź i pij 3 razy dziennie po jednej szklance.
Garnek z gotującą się korą tahuari i drewniana łyżka na kuchence

Według etykiety jedna łyżka kory waży około 2 g, więc porcja 3-5 g to mniej więcej półtorej do dwóch i pół łyżki. Najdokładniej odmierzysz ją wagą kuchenną. Przy takiej porcji opakowanie 100 g wystarcza orientacyjnie na 20-33 dni. Jeśli pijesz odwar dłużej, wygodniejsze jest opakowanie 250 g.

Poniżej znajdziesz korę tahuari w dwóch opakowaniach oraz pokrewne zioło z Peru.

.
.
.
.

Co zawiera kora

Najczęściej opisywanym składnikiem kory i drewna jest żółty barwnik lapachol, związek z grupy naftochinonów. W korze wykryto też:

  • pokrewne naftochinony, w tym lapachon;
  • flawonoidy i inne polifenole, badane pod kątem działania przeciwutleniającego;
  • katechiny i taniny o właściwościach ściągających;
  • kwasy fenolowe;
  • fitosterole i saponiny;
  • pierwiastki, takie jak krzem, potas, wapń, cynk, fosfor, magnez, mangan, chrom i żelazo.

Do czego używano kory w tradycji

Przegląd etnofarmakologiczny z 2009 roku opisuje, że w Ameryce Południowej odwar z wewnętrznej kory lapacho przygotowywano przy wielu dolegliwościach. Miejscowa ludność stosowała go w formie naparów i wywarów do picia oraz miejscowo na skórę, na przykład przy stanach zapalnych, dolegliwościach stawowych, przy chorobach skóry i dolegliwościach ze strony układu moczowego i trawiennego. Etykieta produktu Herbavis wymienia trzy obszary, z którymi kora jest tradycyjnie kojarzona:

  • układ oddechowy
  • wątroba i trawienie
  • kondycja stawów

To opis tradycji, a nie obietnica działania. Kora jest suplementem diety i nie zastępuje leczenia.

Co mówią badania o korze lapacho?

Badania nad związkami z lapacho prowadzono głównie w laboratoriach i na zwierzętach. W takich badaniach opisywano działanie przeciwzapalne, przeciwbakteryjne, przeciwpasożytnicze i przeciwnowotworowe, na przykład hamowanie wzrostu komórek w hodowli. Wynik z probówki lub z modelu zwierzęcego nie oznacza, że odwar z kory działa tak u człowieka. Wiarygodnych badań klinicznych, które potwierdzałyby skuteczność kory lapacho przy chorobach wirusowych, nowotworach, kandydozie, kile czy chlamydii, nie ma, a niektóre z tych chorób wymagają leczenia u lekarza.

Przy lapacholu opisywano też działania niepożądane przy większych dawkach, dlatego nie przekraczaj porcji z etykiety. Więcej o czerwonym lapacho piszemy w artykule o lapacho.

Tahuari czy vilcacora

Obie kory przygotowuje się jako odwar, ale to zupełnie różne rośliny. Vilcacora (Uncaria tomentosa), znana też jako wilkakora lub koci pazur, to pnącze z Ameryki Łacińskiej, którego korzeń i kora są używane w ziołolecznictwie. Obie rośliny są badane ze względu na związki bioaktywne, takie jak alkaloidy, flawonoidy i taniny, ale różnią się składem i zastosowaniem. Wilkakora jest tradycyjnie kojarzona ze wsparciem odporności, a tahuari z tradycją odwaru z kory. Osoby z niskim ciśnieniem powinny zachować ostrożność przy wilkakorze. Więcej o kocim pazurze znajdziesz w osobnym artykule Koci pazur: pochodzenie, właściwości i zastosowanie.

Tahuari a vilcacora
Cecha Tahuari Vilcacora
Roślina drzewo Tabebuia serratifolia pnącze Uncaria tomentosa
Surowiec kora drzewa kora i łyko pnącza
Dawka kory na odwar 3-5 g na litr wody 5-7 g na litr wody
Czas gotowania 20 minut 20 minut

Przeciwwskazania i środki ostrożności

Do opisywanych działań niepożądanych należą nudności, wymioty i przebarwienie moczu. Jeśli się pojawią, przerwij stosowanie. Nie przekraczaj zalecanej porcji dziennej. Suplement diety nie zastępuje zróżnicowanej diety ani opieki lekarza. Kory nie stosuj w leczeniu infekcji ani przewlekłych chorób zamiast terapii zaleconej przez lekarza.

Najczęstsze pytania

Czy tahuari to to samo co lapacho i pau d'arco?

Nie zawsze. Lapacho i pau d'arco to zbiorcze nazwy drzew z rodzajów Tabebuia i Handroanthus. Nasze tahuari to Tabebuia serratifolia, a wiele badań dotyczy czerwonego lapacho (Tabebuia impetiginosa).

Jak przygotować odwar z kory tahuari?

Odmierz 3-5 g kory, zalej litrem zimnej wody, zagotuj i gotuj na średnim ogniu 20 minut. Odcedź i pij 3 razy dziennie po jednej szklance.

Na ile dni wystarczy opakowanie 100 g?

Przy porcji 3-5 g na litr dziennie wystarcza na około 20-33 dni. Dłuższą kurację ułatwia opakowanie 250 g.

Czy kora jest zmielona na proszek?

Nie. Kora jest rozdrobniona na małe kawałki, tak zwane kwadraciki. Odmierzasz porcję, gotujesz ją 20 minut w wodzie i odcedzasz.

Jak długo można pić odwar z tahuari?

Na etykiecie nie podajemy limitu czasu, tylko dzienną porcję. Przy dłuższym stosowaniu, chorobach przewlekłych lub stałych lekach omów to z lekarzem.

Czy tahuari można pić z lekami?

Nie zawsze. Lapachol zakłóca cykl witaminy K, dlatego przy lekach przeciwzakrzepowych i przeciwpłytkowych kory nie stosuj bez zgody lekarza. W razie wątpliwości zapytaj lekarza lub farmaceutę.

Jakie gatunki drzew nazywa się tahuari?

Tahuari to nazwa używana najczęściej dla Tabebuia serratifolia, ale w literaturze spotkasz też Tabebuia impetiginosa, T. ochracea i T. rosea. Różnią się kwiatami, występowaniem i opisanym składem.

Źródła
  • Gómez Castellanos JR, Prieto JM, Heinrich M. Red Lapacho (Tabebuia impetiginosa): a global ethnopharmacological commodity? J Ethnopharmacol. 2009. PubMed 18992801
  • Paradowska K, Wawer I. Zioła peruwiańskie w Europie. Herbalism. 2015;1(1):20-38.
  • Memorial Sloan Kettering Cancer Center. Pau d'Arco. mskcc.org

Kora tahuari w Herbavis

Zobacz korę tahuari z Peru w opakowaniach 100 g i 250 g.

Zobacz produkt