Tahuari to drzewo z Amazonii, którego korę w Ameryce Południowej od dawna gotuje się na odwar. W sklepach i literaturze występuje też pod nazwami lapacho i pau d'arco, co bywa mylące, bo kryją się pod nimi różne gatunki.
Tahuari (Tabebuia serratifolia) to drzewo z Amazonii o bardzo twardym drewnie. Surowcem jest rozdrobniona kora, z której tradycyjnie gotuje się odwar. Większość badań dotyczy innego gatunku, czerwonego lapacho, i ma charakter laboratoryjny. Kora nie jest lekiem, a przy lekach przeciwzakrzepowych, w ciąży i podczas karmienia piersią nie należy jej stosować.
- Gatunek: Tabebuia serratifolia (w nowszej botanice Handroanthus serratifolius)
- Stosowana część: kora, w postaci odwaru
- Dawkowanie z etykiety: 3-5 g kory na litr wody, gotować 20 minut, 3 szklanki dziennie
- Nie dla dzieci, kobiet w ciąży i karmiących oraz osób przyjmujących leki przeciwzakrzepowe
Tahuari, lapacho i pau d'arco: co to za drzewo
Tahuari dorasta do około 30 metrów i jest cenione za bardzo twarde drewno. Rośnie w lasach deszczowych Ameryki Południowej, między innymi w Peru. Kwitnie na żółto, a kwiaty mają kształt dużych dzwonków. Nazwy lapacho i pau d'arco są zbiorcze i obejmują drzewa z rodzajów Tabebuia i Handroanthus.
To ważne przy czytaniu badań: najwięcej publikacji dotyczy czerwonego lapacho (Tabebuia impetiginosa), a nie tahuari. Kora w Herbavis pochodzi z Peru i jest w całości z Tabebuia serratifolia, dlatego pełną nazwę łacińską podajemy w składzie.

| Cecha | Informacja |
|---|---|
| Nazwa łacińska | Tabebuia serratifolia (Handroanthus serratifolius) |
| Inne nazwy | lapacho, pau d'arco |
| Wygląd | drzewo do około 30 m, żółte kwiaty w kształcie dzwonków |
| Część rośliny | kora |
| Surowiec w Herbavis | kora rozdrobniona na kwadraciki, 100 g i 250 g, z Peru |
Skąd pochodzi tahuari i jak wygląda?
Tahuari występuje w lasach deszczowych Ameryki Południowej, głównie w Peru, Kolumbii i Ekwadorze, najczęściej na terenach wyżynnych. Od setek lat miejscowa ludność wykorzystuje korę tego drzewa w tradycyjnej medycynie. Dokładne pochodzenie drzewa nie jest znane. Zakłada się, że roślina rozwinęła się naturalnie w tym regionie i przystosowała się do warunków lasu deszczowego.
To drzewo średniej wielkości lub duże, z gęstą koroną, która daje cień w lesie. Liście są duże, eliptyczne lub lancetowate, zwykle jasnozielone. Kora, z której robi się odwar, jest stosunkowo gruba, szara lub brązowa, często popękana, a wewnątrz miękka i słodkawa. Drzewo kwitnie obficie. Kwiaty w kształcie dzwonków, w zależności od gatunku białe, żółte lub fioletowe, zebrane są w kłosy lub grona. Pojedyncze drzewo wytwarza wiele nasion, które roznoszą ptaki i inne zwierzęta. Owoce są wydłużone i mają od kilkunastu do kilkudziesięciu centymetrów długości.
Jakie są gatunki drzew tahuari?
W Ameryce Południowej, głównie w Amazonii, rosną różne drzewa z rodzaju Tabebuia. Najczęściej spotyka się cztery z nich:
| Gatunek | Charakterystyka |
|---|---|
| Tabebuia impetiginosa | Znana też jako pau d'arco lub czerwone lapacho. Ma różowe lub fioletowe kwiaty. Najwięcej publikacji naukowych o lapacho dotyczy właśnie tego gatunku. |
| Tabebuia serratifolia | To tahuari, nazywane też ipê. Ma jaskrawo żółte kwiaty i bardzo twarde drewno. Z tego gatunku pochodzi kora sprzedawana w Herbavis. |
| Tabebuia ochracea | Występuje głównie w Brazylii, ma jasne kwiaty i znaczenie w lokalnej medycynie ludowej. |
| Tabebuia rosea | Znana jako pink poui lub rosy trumpet tree. Rośnie w Ameryce Środkowej, w Kolumbii i Wenezueli i ma różowe lub różowolilowe kwiaty. |
Jak przygotować odwar z kory tahuari
Poniższe wskazówki pochodzą z etykiety i opisu produktu Herbavis.
- Odmierz 3-5 g suszonej kory.
- Zalej ją litrem zimnej wody i zagotuj.
- Gotuj na średnim ogniu przez 20 minut.
- Odcedź i pij 3 razy dziennie po jednej szklance.

Według etykiety jedna łyżka kory waży około 2 g, więc porcja 3-5 g to mniej więcej półtorej do dwóch i pół łyżki. Najdokładniej odmierzysz ją wagą kuchenną. Przy takiej porcji opakowanie 100 g wystarcza orientacyjnie na 20-33 dni. Jeśli pijesz odwar dłużej, wygodniejsze jest opakowanie 250 g.
Poniżej znajdziesz korę tahuari w dwóch opakowaniach oraz pokrewne zioło z Peru.
Co zawiera kora
Najczęściej opisywanym składnikiem kory i drewna jest żółty barwnik lapachol, związek z grupy naftochinonów. W korze wykryto też:
- pokrewne naftochinony, w tym lapachon;
- flawonoidy i inne polifenole, badane pod kątem działania przeciwutleniającego;
- katechiny i taniny o właściwościach ściągających;
- kwasy fenolowe;
- fitosterole i saponiny;
- pierwiastki, takie jak krzem, potas, wapń, cynk, fosfor, magnez, mangan, chrom i żelazo.
Do czego używano kory w tradycji
Przegląd etnofarmakologiczny z 2009 roku opisuje, że w Ameryce Południowej odwar z wewnętrznej kory lapacho przygotowywano przy wielu dolegliwościach. Miejscowa ludność stosowała go w formie naparów i wywarów do picia oraz miejscowo na skórę, na przykład przy stanach zapalnych, dolegliwościach stawowych, przy chorobach skóry i dolegliwościach ze strony układu moczowego i trawiennego. Etykieta produktu Herbavis wymienia trzy obszary, z którymi kora jest tradycyjnie kojarzona:
- układ oddechowy
- wątroba i trawienie
- kondycja stawów
To opis tradycji, a nie obietnica działania. Kora jest suplementem diety i nie zastępuje leczenia.
Co mówią badania o korze lapacho?
Badania nad związkami z lapacho prowadzono głównie w laboratoriach i na zwierzętach. W takich badaniach opisywano działanie przeciwzapalne, przeciwbakteryjne, przeciwpasożytnicze i przeciwnowotworowe, na przykład hamowanie wzrostu komórek w hodowli. Wynik z probówki lub z modelu zwierzęcego nie oznacza, że odwar z kory działa tak u człowieka. Wiarygodnych badań klinicznych, które potwierdzałyby skuteczność kory lapacho przy chorobach wirusowych, nowotworach, kandydozie, kile czy chlamydii, nie ma, a niektóre z tych chorób wymagają leczenia u lekarza.
Przy lapacholu opisywano też działania niepożądane przy większych dawkach, dlatego nie przekraczaj porcji z etykiety. Więcej o czerwonym lapacho piszemy w artykule o lapacho.
Tahuari czy vilcacora
Obie kory przygotowuje się jako odwar, ale to zupełnie różne rośliny. Vilcacora (Uncaria tomentosa), znana też jako wilkakora lub koci pazur, to pnącze z Ameryki Łacińskiej, którego korzeń i kora są używane w ziołolecznictwie. Obie rośliny są badane ze względu na związki bioaktywne, takie jak alkaloidy, flawonoidy i taniny, ale różnią się składem i zastosowaniem. Wilkakora jest tradycyjnie kojarzona ze wsparciem odporności, a tahuari z tradycją odwaru z kory. Osoby z niskim ciśnieniem powinny zachować ostrożność przy wilkakorze. Więcej o kocim pazurze znajdziesz w osobnym artykule Koci pazur: pochodzenie, właściwości i zastosowanie.
| Cecha | Tahuari | Vilcacora |
|---|---|---|
| Roślina | drzewo Tabebuia serratifolia | pnącze Uncaria tomentosa |
| Surowiec | kora drzewa | kora i łyko pnącza |
| Dawka kory na odwar | 3-5 g na litr wody | 5-7 g na litr wody |
| Czas gotowania | 20 minut | 20 minut |
Przeciwwskazania i środki ostrożności
Do opisywanych działań niepożądanych należą nudności, wymioty i przebarwienie moczu. Jeśli się pojawią, przerwij stosowanie. Nie przekraczaj zalecanej porcji dziennej. Suplement diety nie zastępuje zróżnicowanej diety ani opieki lekarza. Kory nie stosuj w leczeniu infekcji ani przewlekłych chorób zamiast terapii zaleconej przez lekarza.
Najczęstsze pytania
Czy tahuari to to samo co lapacho i pau d'arco?
Nie zawsze. Lapacho i pau d'arco to zbiorcze nazwy drzew z rodzajów Tabebuia i Handroanthus. Nasze tahuari to Tabebuia serratifolia, a wiele badań dotyczy czerwonego lapacho (Tabebuia impetiginosa).
Jak przygotować odwar z kory tahuari?
Odmierz 3-5 g kory, zalej litrem zimnej wody, zagotuj i gotuj na średnim ogniu 20 minut. Odcedź i pij 3 razy dziennie po jednej szklance.
Na ile dni wystarczy opakowanie 100 g?
Przy porcji 3-5 g na litr dziennie wystarcza na około 20-33 dni. Dłuższą kurację ułatwia opakowanie 250 g.
Czy kora jest zmielona na proszek?
Nie. Kora jest rozdrobniona na małe kawałki, tak zwane kwadraciki. Odmierzasz porcję, gotujesz ją 20 minut w wodzie i odcedzasz.
Jak długo można pić odwar z tahuari?
Na etykiecie nie podajemy limitu czasu, tylko dzienną porcję. Przy dłuższym stosowaniu, chorobach przewlekłych lub stałych lekach omów to z lekarzem.
Czy tahuari można pić z lekami?
Nie zawsze. Lapachol zakłóca cykl witaminy K, dlatego przy lekach przeciwzakrzepowych i przeciwpłytkowych kory nie stosuj bez zgody lekarza. W razie wątpliwości zapytaj lekarza lub farmaceutę.
Jakie gatunki drzew nazywa się tahuari?
Tahuari to nazwa używana najczęściej dla Tabebuia serratifolia, ale w literaturze spotkasz też Tabebuia impetiginosa, T. ochracea i T. rosea. Różnią się kwiatami, występowaniem i opisanym składem.
- Gómez Castellanos JR, Prieto JM, Heinrich M. Red Lapacho (Tabebuia impetiginosa): a global ethnopharmacological commodity? J Ethnopharmacol. 2009. PubMed 18992801
- Paradowska K, Wawer I. Zioła peruwiańskie w Europie. Herbalism. 2015;1(1):20-38.
- Memorial Sloan Kettering Cancer Center. Pau d'Arco. mskcc.org