Yacon (Smallanthus sonchifolius) to wieloletnia roślina z rodziny astrowatych, pochodząca z Andów i uprawiana dla słodkich, soczystych bulw. Bulwy spożywa się na surowo lub po obróbce cieplnej, przetwarza na syrop i proszek, a z jadalnych liści przygotowuje się herbatę ziołową.
- Pochodzenie: Andy (uprawiany m.in. w Ekwadorze, Peru, Kolumbii i Boliwii)
- Wygląd: do 2-3 m wysokości, kwiaty podobne do słoneczników, dwa rodzaje bulw
- Zastosowanie: kuchnia (bulwy, syrop, proszek) oraz herbata z liści
Pochodzenie yaconu
Yacon (Smallanthus sonchifolius) to wieloletnia, okazała roślina pochodząca z Ameryki Południowej, głównie z rejonów Andów. Był znany już w czasach Imperium Inków, kiedy cenono go jako roślinę wartościową pod względem odżywczym. Spożywano głównie jego bulwy, przypominające bataty.
Obecnie yacon jest celowo uprawiany w Ekwadorze, Peru, Kolumbii i Boliwii, a także poza Ameryką Południową, m.in. w Nowej Zelandii.
Jak wygląda yacon?
Yacon to roślina z rodziny astrowatych. Dorasta do około dwóch-trzech metrów wysokości. Kwitnie dużymi, jasnożółto-pomarańczowymi kwiatami, które przypominają słoneczniki. Cała roślina pokryta jest drobnymi włoskami i ma głęboki zielony kolor, czasem z fioletowym odcieniem.
Pod ziemią roślina tworzy dwa rodzaje bulw: mniejsze, dzięki którym się rozmnaża, oraz większe i znacznie bardziej mięsiste, dla których yacon jest uprawiany.
| Cecha | Informacja |
|---|---|
| Nazwa łacińska | Smallanthus sonchifolius |
| Rodzina | astrowate (Asteraceae) |
| Pochodzenie | Andy, Ameryka Południowa |
| Uprawiany m.in. w | Ekwadorze, Peru, Kolumbii i Boliwii oraz m.in. w Nowej Zelandii |
| Wysokość rośliny | ok. 2-3 m |
| Kwiaty | jasnożółto-pomarańczowe, przypominające słoneczniki |
| Bulwy | dwa rodzaje: mniejsze (służą do rozmnażania) i większe, mięsiste (spożywane) |
| Skład świeżych bulw | średnio w 100 g ok. 81 g wody, 14 g sacharydów, 1 g białka, 0,9 g błonnika i 0,1 g tłuszczu |
| Jadalne części | bulwy i liście |
Yacon w kuchni
Yacon jest bardzo starą rośliną uprawną. Jego bulwy są soczyste i słodkie – ich smak bywa porównywany do połączenia jabłka i arbuza.
Bulwy yaconu można jeść na surowo lub po obróbce cieplnej. Wyciska się z nich także syrop, a po zmieleniu uzyskuje się proszek.
Syrop z yaconu bywa wykorzystywany jako słodzik – zamiast cukru.
- Bulwy na surowo
- Bulwy po obróbce cieplnej
- Syrop
- Proszek
- Herbata z liści
Bulwy i liście – co zawiera yacon?
Jadalne są nie tylko bulwy, ale także liście rośliny. Z bulw przygotowuje się m.in. syrop i proszek, a suszone liście bywają parzone jako herbata ziołowa.
Bulwy yaconu
- Soczyste i słodkie
- Na surowo lub po obróbce cieplnej
- Przetwarzane na syrop i proszek
- Zawierają fruktooligosacharydy (FOS)
Liście yaconu
- Jadalne
- Po wysuszeniu parzone jako herbata ziołowa
- Zawierają kwasy fenolowe, m.in. chlorogenowy
Bulwy yaconu są źródłem fruktooligosacharydów (FOS) – rodzaju cukrów, których organizm człowieka nie trawi, a które są fermentowane przez bakterie jelitowe. Fruktooligosacharydy odpowiadają w dużej mierze za słodki smak bulw, a syrop z yaconu ma niższą kaloryczność niż biały cukier. W liściach yaconu występują natomiast związki fenolowe, m.in. kwas chlorogenowy.
Yacon w Herbavis
W Herbavis znajdziesz suszone liście yaconu przeznaczone do parzenia herbaty ziołowej. To susz z liści, a nie z korzenia, zamykany w opakowaniu chroniącym przed wilgocią. Zobacz też inne zioła peruwiańskie.
Yacon (Jakon) – Suszone liście, 50 g
Suszone liście peruwiańskiej rośliny (Smallanthus sonchifolius) do parzenia herbaty.
Podstawy naukowe (E-E-A-T)
Wybrane źródła dotyczące składu i zastosowań yaconu:
- Yacon jako roślina bogata we fruktooligosacharydy (artykuł przeglądowy, 2016): przegląd opisuje yacon jako wieloletnią roślinę z rodziny astrowatych, pochodzącą z Andów, będącą obfitym źródłem fruktooligosacharydów (FOS). PubMed
- Skład chemiczny i zastosowania yaconu (artykuł przeglądowy, 2003): przegląd opisuje m.in. skład świeżych bulw oraz obecność związków fenolowych, w tym kwasu chlorogenowego, w liściach. Źródło
- Yacon jako żywność (artykuł przeglądowy, 2019): przegląd opisuje produkty z bulw i liści yaconu, takie jak syrop, proszek i herbata ziołowa. PubMed
Publikacje opisują skład i zastosowania yaconu. Nie stanowią potwierdzenia działania produktów Herbavis.
Najczęściej zadawane pytania
Czym jest yacon?
Yacon (Smallanthus sonchifolius) to wieloletnia roślina z rodziny astrowatych, pochodząca z Andów. Uprawia się ją dla soczystych, słodkich bulw.
Które części yaconu są jadalne?
Jadalne są bulwy – na surowo lub po obróbce cieplnej – oraz liście, z których po wysuszeniu można przygotować herbatę ziołową.
Jak wygląda yacon?
Yacon dorasta do około dwóch-trzech metrów, kwitnie jasnożółto-pomarańczowymi kwiatami przypominającymi słoneczniki, a pod ziemią tworzy dwa rodzaje bulw – mniejsze do rozmnażania i większe, mięsiste, które się spożywa.
W jakich formach występuje yacon?
Yacon dostępny jest w postaci świeżych bulw, syropu, proszku oraz suszonych liści do parzenia herbaty.
Wypróbuj herbatę z liści yaconu
Suszone liście peruwiańskiej rośliny do parzenia herbaty ziołowej.
Zobacz liście yaconu